Witki trzcinowe do kontaktu z przodkami

2014-09-03 11:55:01 (ost. akt: 2014-09-03 11:58:45)

Archeolodzy z Uniwersytetu Wrocławskiego dokonali interesujących odkryć. W północnej części pustyni Atakama, w delcie rzeki Tambo odkryli grobowce kryjące szczątki osób zamieszkujących te tereny ponad 1500 lat temu. Natomiast w Egipcie kaplicę grobową z częściowym zachowanym wyposażeniem.

Witki trzcinowe do kontaktu z przodkami

Peru. Czyszczenie mumii z piasku i pyłu wulkanicznego Fot. archiwum projektu Tambo UWr

Do tej pory, na temat wczesnych społeczeństw rolniczych zamieszkujących północną Atakamę (płd. Peru) wiedziano stosunkowo niewiele. Badania archeologiczne potwierdzają wprawdzie, że gdzieś na przełomie VI/VII wieku naszej ery obszar ten został objęty ekspansją cywilizacji Tiahuanaco. Jednak na temat ludów zamieszkujących wcześniej te tereny istniały jedynie zdawkowe informacje.

To dlatego duże znaczenie ma spektakularne odkrycie wrocławskich archeologów, dokonane podczas ostatnich badań w delcie rzeki Tambo, na północnym skraju pustyni Atakama. Odkryto tutaj, liczące 150 grobów, cmentarzysko z pochówkami członków społeczności zamieszkujących te tereny jeszcze na długo przed ekspansją Tiahuanaco. To, że zmarłych składano w jamach, wykopanych w piaszczystym podłożu bez widocznych konstrukcji grobowych, uchronił to miejsce przed rabusiami grobów. Dzięki temu archeolodzy mogli przebadać je nietknięte. Wyposażenie pochówków było bardzo zróżnicowane, co świadczy o zróżnicowaniu społecznym.

Odkryto groby, w których złożono członków miejscowej elity. Ciała pochowano razem z buzdyganami o kamiennych lub miedzianych głowicach. Znalazły się tam również niewielkie łuki, służące do polowań na drobną zwierzynę. W jednym z grobów znaleziono natomiast kołczan wykonany z trzciny zawierający strzały, których ostrza wykonane były z obsydianu. Warto podkreślić, że na terenie Peru łuki, jak i zachowane kołczany ze strzałami należą do niezwykle rzadkich znalezisk.

Jako ciekawostkę warto dodać, że pod kołczanem znajdowała się ofiara z młodej lamy. Dotychczas sądzono, że wielbłądowate, do których należy również lama, pojawiły się na wybrzeżu południowych krańców Peru, dopiero w okresie ekspansji na te tereny cywilizacji Tiahuanaco.
W grobach znaleziono również ozdoby z miedzi, a niekiedy również z tumbagi (stop złota i miedzi). Były to bransolety, szpile oraz blaszki, prawdopodobnie przytwierdzane do odzieży. Znaleziono też dużą liczbę paciorków wykonanych z kamieni półszlachetnych, muszli oraz kości.
Najbardziej zafascynował jednak naszych archeologów fakt, że zmarłym przytwierdzano przy uszach witki trzcinowe, które wystawały na powierzchnie. Być może trzcinki miały za zadanie umożliwić żyjącym przekazywanie swoim przodkom informacji lub próśb.

Wrocławscy archeolodzy, którym z kolei przewodniczył Patryk Chudzik z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego, odkryła w Egipcie na terenie nekropolii tebańskiej kaplicę grobową z częściowo zachowanym wyposażeniem. To niezwykła rzadkość.
Na nekropolii Asasif Północny pochowano dostojników sprzed 4 tys. lat Oprócz elementów wyposażenia grobowego z różnych okresów dynastycznych m.in. figurki, koraliki fajansowe, naczynia gliniane czy dekorowane kartonaże, natrafiono na liczne kości ludzkie i zwierzęce oraz fragmenty mumii. Co ciekawe, plany grobowców skalnych oraz murów otaczających dziedzińce, pomimo wcześniejszych badań, nigdy nie zostały sporządzone.
Podczas doczyszczania jednego z ceglanych murów natrafili na szyb prowadzący do grobowca towarzyszącego.

– Tego typu grobowce i ich położenie znane są archeologom z różnych kompleksów sepulkralnych na nekropoli tebańskiej – powiedział Patryk Chudzik, kierownik wyprawy. - Grobowce towarzyszące to miejsca pochówku urzędników niższego szczebla, którzy za życia byli pomocnikami dostojnika, pochowanego w centralnym, największym grobowcu. Robotnicy wydobyli z szybu kilka ton gruzu skalnego, w którym znajdowały się również kości ludzkie oraz elementy wyposażenia grobowego.

Oprócz grobowca towarzyszącego odkryto także nieukończoną przez starożytnych budowniczych kapliczkę grobową.
– Na nekropoli tebańskiej znane są dwa przykłady tego typu budowli. – wyjaśnia Patryk Chudzi. - Jedna znajduje się również na nekropoli Asasif i zachowana jest w dosyć dobrym stanie, druga natomiast zlokalizowana była w obrębie kompleksu grobowego Meketre w Dolinie Południowej, w którym również prowadzimy prace. To jednak pierwsza tego rodzaju budowla, w której odkryto przedmioty związane z jej użytkowaniem.
Po odnalezionych przedmiotach archeolodzy wnioskują, że starożytni Egipcjanie składali tu ofiary, mimo faktu, że budowla nie była jeszcze.

- W warstwie związanej z funkcjonowaniem kapliczki odkryliśmy fragment ołtarza wapiennego, na którym składano dary – opowiada kierownik wyprawy. - W jego pobliżu znajdował się przedmiot krzemienny, którego jedna z krawędzi była obrobiona w taki sposób, aby mogła służyć do cięcia. Ponadto odkryliśmy duży depozyt naczyń glinianych, w których wierni przynosili wodę, a następnie wylewali ją na ołtarz w trakcie odprawianych praktyk. Prace w tym miejscu nie zostały jeszcze zakończone, więc spodziewamy się następnych zaskakujących odkryć – dodaje.

Oprac. Na podstawie materiałów Uniwersytetu Wrocławskiego


Komentarze (0) pokaż wszystkie komentarze w serwisie

Dodaj komentarz Odśwież

Dodawaj komentarze jako zarejestrowany użytkownik - zaloguj się lub wejdź przez FB